İtalya'da
Venedik‘in kenar mahallelerinden birinde, bir Cafe-Barda,
espressolarımızı içiyorduk. İçeri
giren müşterilerden biri, barmene "due caffee, uno
sospeso" (iki kahve, biri askıda) dedi, iki kahve
parası verdi, bir kahve içip gitti, Barmen
de duvar üzerinde asılı duran çiviye bir küçük kağıt
astı.
Biraz sonra içeri iki kişi girdi. Onlar
da “trio caffee, uno sospeso"
(üç
kahve, biri askıda) dediler, Üç kahve parası verdiler
ve iki kahve içtikten sonra gittiler. Barmen "askı“ ya
yine bir küçük kağıt
astı. Bunun gün boyu böyle sürdüğü anlaşılıyordu.
Bir süre sonra kahveye, üstü başı
biraz eski-püskü, belli ki yoksul bir kişi girdi ve
barmen’e "uno
caffee sospeso "(askıdan bir kahve) dedi. Barmen hemen
bir kahve hazırladı ve yeni müşterinin önüne koydu.
Yoksul kişi kahvesini içtikten sonra para ödemeden
çıktı, gitti. Barmen ise duvardaki askıya taktığı
kâğıtlardan
birini kopardı, parçalayıp
çöp kutusuna attı.
Bu gözlemimizin sonunda, gözlerimizi
yaşartan,
fakat
kesinlikle örnek almamız gereken bir
"İtalyan
toplumsal terbiyesi" öğrendik:
Yardım etmek için insanların
gereksinimlerini belirlerken, yalnızca yaşamsal
gereksinimlerle sınırlı kalmak zorunda değiliz. Bir
Venedikli için, yaşamsal olmasa da kahve, günlük
yaşamda önemli bir yer tutmaktadır.
Kahve içebilecek kadar parası olmayan
kişilere yardim edebilecek düzeydeki kişiler,
kendileri bir kahve parası daha ödüyorlar. Yardim
ettiği kişiyi görmedikleri için bu kişiler de daha
mutlu oluyorlar, kimden geldiğini bilmedikleri bu
ikramı kabul eden kişiler ise huzurlu oluyor.
Yardım eden ile alan arasında, bu
caffe-bar'daki garson gibi, köprü görevi yapan
kişilerin ise güler yüzlü ve sevgi dolu olmaları
gerekiyor. İçeri giren yoksul bir kişinin "Bana
askıda kahve var mı?" diye sormasına gerek bırakmamak
için "askıda kahve olduğunu" belirten kâğıt
parçalarını kolaylıkla görünebilen bir yere asmak ise
bu olgunun çok zarif bir bölümünü oluşturmaktadır.
İsterim ki hepimiz içimize dönelim ve
sorgulayalım kendimizi;
Askıda nelerimiz var bizim?..
Nelerimiz var askıda?..
Askıda bir ekmek!
Askıda bir tas çorba!..
Askıda bir ayakkabı!..
Askıda bir bayramlık elbise!..
Askıda bir talebenin aylık-yıllık
masrafı!
Askıda bir ailenin yakacak
giderleri!.....................