Kurban, ibadet niyeti ile belirli vakitte, belirli nitelikleri taşıyan hayvan kesmektir. Kurban, mali ibadetlerden birisidir. Bu, Cenab-ı Hakk’ın ihsan buyurduğu varlığa bir şükran borcudur.

Kurban ibadetinin tarihi oldukça eskidir. Bugünkü şekliyle İbrahim Aleyhi’s-Selam’a dayanır. Hz. İbrahim, bir oğlu olursa Allah yolunda onu kurban edeceğini adamıştı. Aradan uzun bir zaman geçtikten sonra oğulları olmuş. Ama o, adağını unutmuştu. Rüyada, kendisini, oğlunu kurban ediyor görünce, adağını hatırlamıştı. Konuyu oğlu İsmail Aleyhis-Selam’a açmış, oğlu büyük bir teslimiyet göstermişti. Bunun üzerine adağını yerine getirmek için onu kesmeye teşebbüs etmiş, ancak Allah Teâlâ, onun bağlılığına karşılık Hz. İsmail yerine bir koyunun kurban edileceğini Cebrâil Aleyhis-Selam vasıtasıyla kendisine bildirmiştir.

Konu ile ilgili olarak Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurulmuştur:

“(Hz. İsmail) babası (İbrahim Aleyhis-Selam) ile beraber yürüyüp gezecek çağa gelince:

-      Yavrucuğum, rüyada seni boğazladığımı görüyorum; bir düşün, ne dersin? Dedi. (Hz. İsmail de):

-       Babacığım, emrolunduğun şeyi yap, inşallah beni sabredenlerden bulursun, dedi.

Her ikisi de teslim olup (babasını oğlunu) alnı üzerine yatırınca:

-       Ey İbrahim, rüyayı doğruladın. Biz Muhsinleri böyle mükâfatlandırırız. Çünkü bu, gerçekten çok açık bir imtihandır, dedik.

-       Biz oğlunun yerine ona  büyük bir kurbanlık fidye verdik. Geride gelecekler arasında ona iyi bir ün bıraktık. “İbrahim’e selâm” dedik. Biz, Muhsinleri böyle mükâfatlandırırız. Çünkü o, bizim mü’min kullarımızdandır. [1]

Hz. İsmail’in yerine bir koyunun kurban edilmesinin emredilmiş olması, Cenab-ı Hakk’ın insanlığa büyük bir lütfudur. Allah, insanları Hz. İbrahim gibi ulu’l-azm bir Peygamber aracılığıyla insan kurban etmekten kurtarmış olmasaydı, muhtemelen insanlar “İnsan kurban etme” gibi korkunç bir geleneğe sahip olabilirler ve onları o korkunç gelenekten kimse kurtaramazdı.

İşte kurban, Hz. İbrahim’den sünnet olarak bize intikal etmiştir.

Kurban, İslam’daki sosyal yardımlaşma ve dayanışmanın bir başka örneğidir. Hergün yeryüzünde binlerce hayvan kesilir ve bundan çoğunlukla varlıklı kimseler yararlanır. Halbuki Kurban Bayramı’nda, bir dini görevi yerine getirmek niyetiyle kesilen kurbanlardan, daha çok yoksullar ve hayır kurumları istifade eder.

Bu duygularla, Kurban bayramınızı tebrik eder, sağlık, mutluluk ve başarı dolu günler dilerim.